Over Hester Zagt

Het begon bij mijn oma

Ik ben geboren in 1967. Als kind logeerde ik regelmatig bij mijn opa en oma. Mijn oma was geweldig met naald en draad. Van haar leerde ik borduren, smocken, breien en haken – en vooral hoe leuk het is om zelf iets te maken. Die liefde voor handwerk en ambacht is nooit meer weggegaan.

Van Drenthe naar Staphorst

Tijdens onze vakanties gingen we vaak naar Drenthe. Mijn ouders vonden dat we vooral veel moesten fietsen en wandelen. Ik zat veel liever in ons vakantiehuisje verhalen te schrijven, tekeningen te maken of truien te breien. We hebben het over de jaren zeventig – dat hoorde er gewoon bij.

Maar er was één uitstapje waar ik wél ontzettend enthousiast van werd: Staphorst. De mensen in klederdracht, de prachtige bedrukte stoffen, de kleuren en patronen. Ik was totaal gebiologeerd. Het hoogtepunt was een bezoek aan textielwinkel Stegeman, waar mijn zus en ik allebei een folkloristisch lapje mochten uitkiezen. Mijn moeder maakte daar een dekbedhoes van.

De droom om zelf in klederdracht te lopen is inmiddels vervlogen. Maar mijn fascinatie voor Nederlandse cultuur, textiel en ambacht is nooit verdwenen.

Van passie naar sieraad

Achteraf was Staphorst misschien wel de plek waar ik ontdekte hoe sterk mijn belangstelling voor Nederlandse tradities en vakmanschap was. Die fascinatie zie je terug in elk sieraad dat ik maak – van handgemaakte Zeeuwse knoop ringen in 14 karaat goud tot zilveren colliers geïnspireerd op Zeeuws kantwerk. Elk stuk is een eerbetoon aan het Nederlandse ambacht, met oog voor detail en liefde voor het maken.

Van textiel naar metaal

Na mijn middelbare school ging ik naar de lerarenopleiding Tekenen en Textiel in Utrecht, een van de fijnste tijden uit mijn leven. Bijna al mijn tijd was ik bezig met wat ik écht wilde: tekenen, ontwerpen, materialen ontdekken, experimenteren en maken.

Textiel was een heerlijk materiaal om me in uit te drukken. Ik hield van de structuur, de patronen en de eindeloze mogelijkheden. Maar langzaam sloop er iets anders mijn werk binnen: metaal. En mijn werk werd steeds kleiner.

Ik ontdekte dat ik het heerlijk vond om me op details te concentreren — heel precies werken, op een paar millimeter iets bijzonders maken. Na mijn studie kreeg ik een eigen atelier, en daar werd steeds duidelijker dat sieraden mijn richting waren.

Juist dat kleine werken sprak me aan. Een sieraad geeft je de ruimte om een vorm tot in de puntjes uit te werken: een compact object met ontzettend veel detail. Elk handgemaakt sieraad van Hester Zagt is het resultaat van die precisie of het nu gaat om een Zeeuwse knoop ring in 14 karaat goud of een zilveren collier met kantwerk-motief.

De liefde voor textiel is nooit verdwenen. Maar mijn handen werkten voortaan in metaal.

Toen ik net begon met het maken van sieraden, keerde ik terug naar waar het ooit begon: Staphorst. Ik maakte sieraden geïnspireerd op het Staphorster stipwerk – en ontdekte al snel dat porselein het perfecte materiaal was om die patronen tot leven te brengen.

Porselein werd een materiaal waar ik verliefd op werd. Het is uitzonderlijk fijn; je kunt er heel gedetailleerd mee werken, en de pigmenten geven het een poederachtige, bijna schilderachtige kwaliteit. Verfijnd en kwetsbaar van buiten, maar na het bakken hard en duurzaam. Met kleur en glazuur zijn de mogelijkheden eindeloos.

Vanuit die eerste Staphorster sieraden ontdekte ik ook Delfts blauw. Opnieuw kwam er iets samen wat mij al mijn hele leven fascineert: Nederlandse tradities, decoratieve patronen en ambacht. En de combinatie van porselein met zilver – of met parels, bleek prachtig. Zo werd porselein een vast onderdeel van mijn werk als sieradenmaker.

Wat vroeger mijn aandacht trok als kind, kan ik nu zelf onderzoeken en opnieuw vormgeven. In elk handgemaakt sieraad van Hester Zagt zit dat verhaal verborgen.

De Zeeuwse knoop, bloedkoraal en Zeeuwse sieraden

De herinnering aan Staphorst en de Zeeuwse knoop heeft me eigenlijk nooit losgelaten. Naarmate ik ouder werd, ben ik steeds meer Nederlandse tradities en ambachten gaan onderzoeken – niet alleen klederdracht, maar ook de vormen, patronen en technieken die daarbij horen.

De Zeeuwse knoop is voor mij een prachtig voorbeeld van hoe een traditionele vorm een nieuw leven kan krijgen. Verbonden met de Zeeuwse streekdracht en Nederlandse geschiedenis, is het een motief met een herkenbaar patroon en een rijkdom aan detail die me telkens weer fascineert.

Bij mijn Zeeuwse sieraden werk ik ook met bloedkoraal. De combinatie van het dieprode koraal met zilver of goud vind ik bijzonder mooi, het geeft de sieraden niet alleen kleur, maar sluit ook aan bij de traditionele uitstraling van de Zeeuwse streekdracht. Juist die combinatie van vorm, materiaal en geschiedenis spreekt mij aan.

Ik wilde de Zeeuwse knoop niet simpelweg namaken. Ik wilde begrijpen wat er zo mooi is aan die vorm, en wat er gebeurt als je hem vertaalt naar eigentijdse sieraden. Zo ontstonden mijn Zeeuwse sieraden: stukken waarin een traditioneel Nederlands motief een moderne, draagbare vorm krijgt, van een Zeeuwse knoop ring in goud tot Zeeuwse knoop oorbellen in zilver met bloedkoraal.

Voor mij is elk sieraad met de Zeeuwse knoop meer dan een decoratieve vorm. Het is een klein stukje Nederlandse geschiedenis dat je kunt dragen.

Vermeer en het Rijksmuseum

Een ander belangrijk moment in mijn werk: het Rijksmuseum vroeg mij een collectie te maken rondom de grote Vermeer-tentoonstelling. Een bijzondere opdracht – en een die me diep raakte.

Vermeer is onlosmakelijk verbonden met de Nederlandse Gouden Eeuw. Zijn schilderijen laten niet alleen mensen zien, maar ook een wereld van kleding, textiel, materialen en detail. De prachtige stoffen, kragen en sieraden die je in zijn werk tegenkomt, ze spraken direct tot mij als sieradenmaker.

Bij het werken aan de Vermeer-collectie keek ik niet alleen naar de schilderijen als geheel, maar ook naar het kleurenpalet. Ik ben helemaal weg van het gele bontjasje dat zo vaak terugkomt in zijn werk. En natuurlijk van het prachtige grijsblauw van Meisje met de parel.

Ik zoek altijd naar een detail, een sfeer of een vorm die mij raakt en kijk vervolgens hoe ik daar mijn eigen interpretatie aan kan geven. In elk handgemaakt sieraad uit de Vermeer-collectie van Hester Zagt komt die zoektocht samen.

De samenwerking met het Rijksmuseum bracht mijn liefde voor Nederlandse geschiedenis, kunst, textiel en vakmanschap op een heel bijzondere manier bij elkaar.

Kantwerk als inspiratie

Ik vind het bijzonder hoe met een dunne draad zulke ingewikkelde patronen kunnen ontstaan. Een kantmotief bestaat uit ontelbaar veel kleine verbindingen en openingen verfijnd en kwetsbaar, maar tegelijkertijd sterk als patroon.

Ik probeer niet letterlijk een stukje kant na te maken. Ik kijk naar de lijnen, de open ruimtes, de herhaling en het ritme. Zo ontstaat een sieraad waarin je nog iets van het oorspronkelijke kantmotief kunt herkennen, maar dat tegelijkertijd volledig opnieuw is ontworpen. Voor mij is dat een mooie manier om een stukje zeventiende-eeuwse geschiedenis opnieuw te laten leven.

Sieraden met aandacht gemaakt

Ik maak mijn sieraden in mijn eigen atelier en werk bewust niet met grote voorraden. Wanneer je een sieraad bestelt, begin ik het voor jou te maken. Daardoor blijft mijn voorraad klein en maak ik alleen wat daadwerkelijk nodig is – geen massaproductie, geen vulling van schappen.

Ik wil de tijd kunnen nemen voor een ontwerp én voor het maken ervan. Niet zo veel mogelijk produceren, maar juist aandacht besteden aan elk detail. Dat is voor mij de betekenis van slow jewelry: een sieraad dat niet vluchtig is, maar een heel leven meegaat. En het liefst ook een verhaal heeft voor mij en voor de drager.

Een sieraad begint bij mij, maar het verhaal gaat verder

Misschien is dat uiteindelijk wat mij het meest aanspreekt in sieraden. Ze zijn klein, maar kunnen een groot verhaal met zich meedragen.

Een Zeeuwse knoop ring verbindt je met een stukje Nederlandse geschiedenis. Een kantwerk-collier brengt je terug naar de zeventiende eeuw. Een sieraad geïnspireerd op Vermeer herinnert je aan een schilderij.

Maar zodra je het draagt, krijgt het ook jouw verhaal.

Dat is wat ik met mijn handgemaakte sieraden wil maken: kleine objecten waarin geschiedenis, kunst, ambacht en jouw eigen verhaal samenkomen.

— Hester Zagt